Posted by K. van Erp
on November 12, 2025
Veel mensen merken dat ze slechter slapen na een avond op hun telefoon, laptop of tablet. Dat is geen toeval. Blauw licht en slaap zijn namelijk nauw met elkaar verbonden. Licht speelt een belangrijke rol in hoe ons lichaam slaap en waak regelt, en vooral blauw licht heeft hier invloed op. In een digitale wereld waarin schermgebruik bijna vanzelfsprekend is, is het logisch om je af te vragen wat dat met je nachtrust doet. In dit artikel leggen we rustig en helder uit wat blauw licht doet in je lichaam, waarom het effect vooral ’s avonds merkbaar is en wat je praktisch kunt doen om beter te slapen zonder schermen volledig te verbannen.
Wat is blauw licht?
Blauw licht is een vorm van zichtbaar licht met een korte golflengte en relatief hoge energie. Het komt van nature voor in daglicht en is essentieel voor een gezond dag-nachtritme. Overdag helpt blauw licht je lichaam om wakker te blijven, je alertheid te verhogen en je concentratie te ondersteunen.
Juist doordat blauw licht zo’n sterk signaal is voor je biologische klok, kan blootstelling op het verkeerde moment invloed hebben op je slaap.
Hoe regelt je lichaam slaap en waak?
Je lichaam werkt met een interne biologische klok, ook wel het circadiaans ritme genoemd. Deze klok wordt grotendeels aangestuurd door licht. Zodra het donker wordt, begint je lichaam melatonine aan te maken. Dit hormoon helpt je slaperig te worden en bereidt je voor op de nacht.
Blauw licht remt deze melatonine-aanmaak. Wanneer je ’s avonds wordt blootgesteld aan fel licht van schermen, krijgt je lichaam het signaal dat het nog dag is. Hierdoor kan het langer duren voordat je slaperig wordt en kan je slaap minder diep of onrustiger verlopen.
Waarom schermgebruik in de avond invloed heeft op je slaap
Schermen van smartphones, laptops en televisies zenden relatief veel blauw licht uit, vooral wanneer ze dicht bij je ogen worden gebruikt. Het effect hiervan is ’s avonds sterker merkbaar dan overdag.
Niet iedereen ervaart dit op dezelfde manier. Sommige mensen vallen wel in slaap, maar slapen lichter of worden vaker wakker. Anderen merken vooral dat ze moeilijk tot rust komen. Naast licht spelen ook mentale prikkels, informatieverwerking en stress een rol.
Wanneer is blauw licht juist functioneel?
Overdag is blauw licht juist nuttig en gezond. Het ondersteunt je energieniveau, focus en alertheid. Daarom is het niet de bedoeling om blauw licht volledig te vermijden.
Het verschil zit niet in het licht zelf, maar in het moment waarop je eraan wordt blootgesteld. Wat overdag helpt om actief te blijven, kan ’s avonds juist tegenwerken wanneer je lichaam zich wil voorbereiden op rust en herstel.
Praktische tips om beter te slapen in een digitale wereld
Beperk fel schermlicht in de avond
Verlaag de helderheid van je schermen en vermijd fel wit licht in huis. Warmer licht is rustiger voor je ogen en ondersteunt ontspanning.
Bouw een vaste avondroutine op
Door elke avond een vergelijkbare routine aan te houden, help je je lichaam herkennen wanneer het tijd is om tot rust te komen. Regelmaat geeft duidelijke signalen.
Verminder schermgebruik voor het slapen
Idealiter stop je een uur voor het slapen met intensief schermgebruik. Lukt dat niet altijd, dan helpt het al om bewuster en korter met schermen om te gaan.
Gebruik lichtinstellingen bewust
Nachtmodi en warmere kleurinstellingen verminderen de hoeveelheid blauw licht, maar nemen mentale prikkels niet volledig weg.
De rol van een blauwlichtbril in de avond
Een blauwlichtbril kan ’s avonds helpen om de hoeveelheid blauw licht die je ogen bereikt te verminderen. Vooral bij schermgebruik na zonsondergang kan dit ondersteuning bieden bij het behouden van je natuurlijke slaapritme.
Het is geen wondermiddel en vervangt geen gezonde slaapgewoontes. Wel kan het een onderdeel zijn van een bredere avondroutine die gericht is op rust, ontspanning en balans.
Veelgestelde vragen
Is blauw licht slecht voor je slaap?
Blauw licht is vooral verstorend wanneer je er ’s avonds langdurig aan wordt blootgesteld. Overdag heeft het juist een ondersteunende functie.
Helpt een nachtmodus op je telefoon voldoende?
Een nachtmodus vermindert blauw licht, maar schermgebruik blijft een mentale prikkel. Het is een goede eerste stap, geen volledige oplossing.
Moet ik schermen volledig vermijden voor het slapen?
Dat is niet voor iedereen realistisch. Bewust omgaan met timing, licht en duur van schermgebruik kan al veel verschil maken.
Conclusie
Blauw licht en slaap zijn nauw met elkaar verbonden. Waar blauw licht overdag helpt om alert te blijven, kan het ’s avonds je lichaam uit balans brengen. Door bewuster om te gaan met schermgebruik, licht en avondroutines kun je je slaapkwaliteit verbeteren zonder schermen volledig te hoeven vermijden. Kleine aanpassingen zorgen vaak al voor merkbaar meer rust en herstel.
